Molen Den Oordt in de wacht voor nieuwe functie: houtzaagmolen

Molen Den Oordt in Ommen heeft sinds vandaag weer een krukas. Het is de eerste stap om van de oorspronkelijke molen weer een houtzaagmolen te maken. Zo’n honderd jaar geleden is de functie van de molen gewijzigd van houtzaagmolen naar korenmolen. Als het aan de beherende  Stichting Ommer Molens ligt wordt Den Oordt op den duur weer een houtzaagmolen.

Krukas

Met vereende krachten van een kraan en behulp van de molenmaker Jannes Kooistra bijgestaan door de Ommer molenaars is de meer dan 700 kilogram zware krukas boven in de gemeentelijke molen geplaatst. Via een van de ramen in de molen kon met precisiewerk de krukas op de juiste plek gelegd worden. De uit één stuk gegoten ijzeren krukas van 4,5 meter zet in zaagmolens een roterende beweging om in een rechtlijnige beweging. Het terug plaatsen van de krukas is een activiteit van de Ommer molenaars onder aanvoering van molenaar Anton Wolters van molen De Lelie. Een week eerder is de Konijnenbeltsmolen voorzien van oorspronkelijke onderdelen.

Windkracht

Met windkracht werden vroeger de zware stammen op het zaagraam getrokken en gezaagd. Door concurrentie van de stoomhoutzagerij elders werd het zagen van hout steeds minder lonend en legde de molenaar zich rond de dertiger jaren van de vorige eeuw toe op het malen van koren tot meel. De ijzeren krukas dateert van 1892 en is afkomstig van een oude houtzaagmolen in Franeker en is op de kop getikt door molenaar Anton Wolters.

Zeskantige bovenkruier

De enige zeskantige bovenkruier in Overijssel, met zijn kenmerkende houten voet, is vanuit de Zaanstreek overgeplaatst naar Deventer en nadien in 1824 als een zaag- en korenmolen overgebracht naar Ommen. De molen is geheel van hout, de romp en de kap zijn afgedekt met riet.

Tot het eind van de dertiger jaren van de vorige eeuw werd er met de molen gezaagd. Nadien werden er ook twee koppels maalstenen geplaatst. De wieken hebben een relatief kleine vlucht van 18.40 meter en de stelling loopt over het bedrijfsgedeelte. Bij een restauratie in 1946 kreeg de molen een ijzeren as en roeden. Toen de molen steeds minder rendabel werd en in verval raakte kwam de molen in 1954 in handen van de gemeente en werd tot algehele restauratie overgegaan. De krukas van toen is er niet meer ingekomen.

Streekmuseum

Den Oordt is  de kleinste van de vier molens in Ommen. Na jaren van stilstand en verval heeft er in 1960-1961 een ingrijpende restauratie plaats gevonden. De zagerij werd verwijderd en het “Balkengat” gedempt. De aangebouwde schuren zijn naar een ontwerp van architect Jan Jans herbouwd. In 1999 is de molen weer maalvaardig gemaakt. In de molenschuur en bijgebouwen is sinds de zestiger jaren het Streekmuseum gevestigd.

Tekst en foto (C): Harry Woertink 

Artikel delen:
Foto 1
Gerelateerde berichten